چیرووک “له‌تێگ کاقه‌ز” /ئاگوست ستریندبەری/ له‌ سوێدیه‌و‌: سارۆ خوسره‌وی

چیرووک “له‌تێگ کاقه‌ز”

✍️ئاگوست ستریندبەری
له‌ سوێدیه‌و‌: سارۆ خوسره‌وی – ستۆکهۆڵم
ئاخرین گالیسگه‌ی باری بۊچک ئه‌سپاوه‌گان چۊد، کراچیه‌گه‌ ‌پیای جوانێگ بۊ، کڵاوێ ک پارچه‌یگ نازک سییه‌ پێچیاۊدە ده‌وریا، ناۊدەو سەر. جاری تره‌ک وه‌په‌له‌ ژاوێگ خوارده‌ ناو ماڵه‌گه‌یا تا بزانێ چشتێ له‌ هۊری نەچێیه‌.
نه، ئه‌و هیچ له‌ هۊری نه‌چێیه، وه دڵنیاییه‌و هیچ چشتێگ و له ‌شوونێ ماڵه‌گه‌ی چووڵ که‌ی.
له‌ داڵانه‌گەیا‌، فره ‌موسڕه‌ له‌ ئیسه‌وه ‌فکر له ‌ئه‌و رۊداوه‌یله ‌بکه‌یته‌و که له‌ی ماڵه ‌له ‌ژیانێ قومیایە.
وه‌لێ بنووڕ!
له‌ داڵانه‌گه‌، له‌ لای تلیفوونه‌گه‌ له‌ته‌ کاقه‌زێگ چه‌سپابۊدە‌ دیواره‌گه‌یا. پڕبی له‌ کڕەیل جوورایجوور. بڕێگێ وه‌ جه‌وهه‌ر پڕره‌نگ  و ئەودۊای وه‌ مه‌داد سییه‌ یا سۊەر وه‌ هه‌ڵه‌وپه‌ڵه‌‌ و وە شپرز نۊسریابۊن.
گشت چشتێ له‌ ناو ئه‌و له‌ته‌ کاقه‌زه‌ بۊ.
سه‌راپای ئی چیرووکه‌ ک له‌ ناو دو ساڵا له‌ ژیان ئه‌و گوزه‌ریاس، تواس له‌ هۊری بوه‌ی. ئه‌وه‌ی ک‌ نۊسریابۊد، به‌شێگ له‌ ژیان ئایه‌مێگ بۊ، ئه‌ویش له‌ یاداشتێگ چەنە چەپاڵێگ.
ئه‌و له‌ته‌ کاقه‌زه‌گه‌ هه‌ڵگرت. کاقه‌زێگ ک‌ ره‌نگین بۊ له‌ نۊر زه‌رد و ده‌ره‌وشیاوه. ده‌سنۊسێگ بی ک‌ فره‌یش خه‌ت‌خەتیەوبۊد.
ئه‌و له‌ته‌‌ کاقزه‌گه‌ له‌ نوای بوخاری داڵانه‌گه‌ دانا و یه‌کسه‌ر داچه‌میا سه‌رێیا و ده‌س کرده‌ خوه‌نستنێ.
ده‌سپێک ناو ئه‌و نۊسریابۊد، ئالیس!
قه‌شه‌نگ ترین ناو ک ئه‌و تا ئه‌و دەمە ژنه‌فتبۊەی، چۊن ک‌ ناو ده‌زۊرانه‌گه‌ی بۊ.
له‌ شوونێ ژماره‌ی 1،151 وه‌ نه‌زه‌رێ ره‌سی ک ژماره‌یگ له‌ ئایه‌ته‌یل پرتووک پیرووز له‌ بان تابلۆ تایبه‌ت وه‌ کلیسا بۊن.
له‌ شوونێیا ناو “بانک” بۊ.
شوون کارگه‌گه‌ی خوه‌ی، کارێگ ئابرۊمه‌ند بی ک نانده‌ر بنه‌ماڵه‌گه‌ی و سه‌رچەوه‌ی داهات ژیان ئه‌و بی، به‌ڵام خه‌ت کیشیابۊده‌ سه‌ر وشه‌ی بانک.
ئڕا یەگ‌ ئه‌و “بانک”ـه هه‌ڵوه‌شیابۊدەو، وه‌لێ ئه‌و ئه‌ڕا ماوه‌ی که‌مێگ وه‌ ‌گه‌رد نگرانیه‌یل فره‌یگ له‌ رێ بانکێ تره‌ک خوه‌ی قوتار کرد.
له‌ شوونێ:
گوڵفرووش و گالسکه‌ ران.
رووژ ده‌زۊرانییان بۊ، رووژگارێگ ک گیرفانه‌یلێیان پڕ بۊ له‌ پۊل.
له‌ دۊای ئه‌وه‌:
موبڵ فرووش، ئوسای کاقه‌ز دیواری، سه‌رپه‌نایگ ئه‌ڕا خوه‌ی دروس که‌ی.
شرکه‌ت ئه‌سپاو کیشی:
ئه‌وان ئه‌سپاو کیشی که‌نه‌ ناو ئه‌و ماڵه‌.
ده‌فته‌ر فرووش بلیته‌یل “ئوپرا”، ئه‌ڕا هه‌ر که‌س بلیتێ نیم کرۆنه‌. ئه‌وان وه‌و‌ی و زاوای تازه‌ن و رووژه‌یل یه‌کشه‌مه‌ چن ئه‌ڕا ئوپرا.
خاسترین گڕ ئه‌ڕایان  ئه‌وه‌ بی ک وه‌ بێ‌ده‌نگی، هاوئاهه‌نگی و وه‌ جوانی له‌ پاڵ یه‌ک دانیشن له‌ شار چیرووک رۊوەرۊ په‌رده‌، تماشای ئوپرا بکه‌ن.
له‌یره‌، ناو پیاگێگ هه‌س‌ ک خه‌ت کیشریاسه‌‌ بان ناوه‌گه‌یا، ناو دووسێگه‌ ک له‌ کوومه‌ڵگە ره‌سیه‌ پله‌ی به‌رزێگ، به‌ڵام نیه‌توانست خوه‌شبه‌ختیێ وه‌ پەرتخ بره‌سنێ، که‌فته‌ سه‌ر زه‌وی. ئه‌و بێ‌یاریکاری بایه‌س سه‌فەر بکردا ئه‌ڕا جێیه‌یل دۊرده‌س.
چه‌نێ شکه‌نه‌نده!
چمانێ له‌ ژیان ئی دوانه‌ چشت تازه‌یگ قومیایە.
له‌ ئێره:‌
وه‌ ده‌سخه‌ت ژنانه‌ وه‌ مه‌داد نۊسریایە، “خانم”
کام “خانم”؟
به‌ڵێ، خانمێگ ک وه‌ پاڵتاو‌ گه‌وره‌ و شووڕ ، رۊمه‌ت مێهره‌بان و هاوهه‌ستی خوه‌ی، وه‌ بێ‌کشه‌ هاتیاد و هه‌رگز له‌ ناو داڵانه‌گه‌وه‌ ره‌ی نه‌وی، به‌ڵکه‌ یه‌کسه‌ر له‌ راڕه‌وه‌گه‌وه‌ چیاد ئه‌ڕا دیم خه‌فتنەگە.
له‌ ژێر ناوه‌گه‌ی وشه‌ی دکتور “ل” نۊسریابۊ.
له‌ ئێره‌:
ئه‌ڕا یەکمین جار وه‌ ناو یه‌کێگ له‌ ئه‌ندامه‌یل نزیک بنه‌ماڵه‌گه‌ی هه‌ڵسوبنیش که‌ی.
“داڵگه‌ “
داڵگ ژنه‌گه‌ی ئه‌وه‌ ک وه‌ ئارامی دۊرەوگرێ له‌ ئی دوانه‌ تا مزاهم ژیان تازه‌ی هاوبه‌شێیان نه‌ود، وه‌لێ، له‌ وه‌خت هەوەجە‌ چڕیه‌د. ئه‌و وه‌ خوه‌شحاڵیه‌و پێش قه‌یه‌م بوود ئەڕا یەگ‌ نیاز وه‌ پێ هه‌س.
له ئێره‌:
وه‌ هه‌ڵه‌وپه‌ڵه‌ نۊسریایە، خه‌ت خه‌تییه‌ و نیەخوه‌نیه‌د. جه‌وهه‌ر سۊەر و که‌و فره‌ ئاوێتار یه‌کتر بۊنه‌‌.
ئداره‌ی کارپه‌یا کردن:
خزمه‌تکار و په‌ره‌ستار ماڵ ده‌س له‌ کاره‌گه‌ی کیشاس، بایەس که‌س تره‌ک له‌ شوونه‌گه‌ی دامه‌رزیه‌د.
ده‌رمانگە.
ئاهـ …نه‌ ! هیچ همیێگ نییه!
کارخانه‌ی شیره‌مه‌نی!…شیر سه‌فارش دریه‌د، شیرێگ ک وه‌ میکرۆب سل هامیتە نەود.
به‌قاڵ، قه‌ساو و ئه‌وانه‌ی تر.
له‌ رێ تلیفوونه‌و ئاگایان له‌ ماڵه‌گه‌س، چۊن ک که‌یوانووه‌گه‌ له‌ جێ خوه‌ی نییه‌. نه‌، ئەڕا یەگ ئه‌و له‌ سەر تەخت خەوەگەیا هڵاژیایە.‌
نه‌…! ئه‌ڕا یەگ‌ ئه‌و له‌ نه‌خوه‌شخانه‌ به‌سته‌رییه.
دریژه‌ دا ‌نۊسمانه‌یل تره‌ک، وه‌لێ نیه‌توانست چشتێگ بخوه‌نێ، چۊن ک‌ لێڵاو بان چەوێ گرتبۊ، لەیوا ئێحساس کرد چمانێ قۊتە بردیەسە ده‌ریای خوا و‌ ها تەمای یە ک ئیسفای بن ئاوەگە بگرێ.‌
وه‌لێ له‌ ئێردا، ده‌فته‌ر کفن و دفن.
گشت چشتێ رووشنه‌: یه‌کێگ گه‌وره‌ و یه‌کێگ‌ بۊچکتر، لێ ره‌سیمه‌و، تاۊوس.
له‌ ناو که‌وانه‌ نۊسریابۊ” له‌ خاکا”
چشتێ له‌و زیاتر نه‌نۊسریابۊد!
وه‌ل وشه‌ی”له‌ خاکا” نۊسمانه‌گه‌یش وه‌ پرتخ ره‌سی، ئه‌ڵبه‌ت ک کۆتایێ نۊسمانه‌گه‌ بۊ.
ئه‌و له‌ته‌ کاقه‌ز‌ زه‌رده‌گه‌ ماچ کرد، قه‌ی کرد و نایه‌ی گیرفانێ.
ته‌نیا له‌ ناو دو ده‌قه‌یا، چه‌وێگ هڵاوردە دو ساڵ ژیان خوه‌یا.
 هەنای له‌ ماڵ چیه‌و‌ ده‌ر، پشتێ نەچەمیابۊد، وه‌ چەواشەوە‌ لەوای ئایه‌مێگ سه‌رکه‌فتێ و خاون غوروور، سه‌رێ به‌رزه‌وکردبۊ، چۊن ک‌ ئێحساس کرد ک ئه‌و خاون قه‌شه‌نگترین بۊ.
فره‌ چاره‌ رەش‌ هه‌ن ک هیچ وه‌ختێگ یه‌یشه‌ نه‌یاشتنه.
                     *    *     *
Tags: چیرووک، کەڵهوڕی