عیسا نەسروڵاهی
هەڵبەستوان خەڵک دێلوڕان – ئیلام
دەی مانگ ۱۴۰۱
زاراوەی کوردی پەهڵەیی
هەڵڤەسێک دە بارەێ سات زەمداربیین سۊراو ڤە دەس ڕووسەم و مردنێ ڤەناو خەریڤی و تەنیایی:
ڕووسەم ئو سۊراو (ڕوستەم و زۆراو)/ هەڵڤەسێک ڤە کوردیی پەهڵەیی
ڤتە باوک خوەێ، بزۆنی کێیم
بوگده نێیای ئەڵ کەش و پەلییم
تو ئەر چی مایی، بچی دە گڵاڵ
یا دە تەریکی، بوویی چی زخاڵ
تەقاس کاره، گرێ ئەژ تو هۆ
دنێ لەشت ئەڵ شۆن خوەێ، چی ئاو
سۊراو ئەژ ڕووسەم، دەمتەقه دکرد
بەرزه سەرێ هەێ، ئەر بیا دڤرد
ڕەمز و نشۆنە، دێیاوردە ڤیر
ئمدا ئەژ زەخمە، دلڕیا چی شێر
ڕووسەم ڤەختێ دی، سۊراوێ یەسەو
خنکیا لەشێ، ئۊ خوەێ کرد ئەتەو :
کوڕ خیرەتی ئەژ دەسم چییە
ئاز ئەژەم ڤڕیا، جاماڵم سێیە
سۊراو یەڵێکە، خەڵکەکە هووار
ئەزەو گرتەم و نامە دە ئووار
ڤتە گوودەرز و ڤتە گوستەهم*:
ئە جاڵ چه م، تاون یە دم؟
قەپێ ئەژ یەڵەل، ئازیەتی بین
خەم و پژارە، دە ڕییۆ ددین
چۊیین ئەژ سۊێ، تا شەۊێ ئازا
دک داریێ بێیارن جگا
ئمدا بنن ئەڵ پەلێ و کەشێ
فرمەێ شیرینێ، چەۊەلەێ ڕەشێ
ڕووسەم ئەژیلا، پێیال ئەژەولا
هەێ ڕوو هەێ ڕووە، ئاز کوڕ ڤریا؟
دک داریێ، مەری دێر ڕەسی
دەی دووڵ چووڵە، سۊراو دەم ڤەسی
تەهەمتەن خەمین، ڤجاخە کوشیا
دە ئی دوکوکە، شەۊگارێ شێڤیا
برد دەس ڤە دئا، ئەلاێ خودا
خوەت ڤیرت ڤه م بوو ئەهوورامەزدا
…..
ترجمه :
سهراب به رستم گفت: تو نمیدانی که من چه کسی هستم( از چه تباری ام ) اگر میدانستی
خنجر را در پهلویم فرو نمیبُردی
حالا که این کار را کردهای، اگر حتی همانند ماهی به درونِ رودخانه بِرَوی
و یا اینکه در تاریکی مانند قطعهای زغال باشی(نامشخص باشی)
هان بدان که پدرم رستم، مکافات این کارت را از تو میگیرد
و در نبردی بدون هیچ دردسری، نعش تو را بر روی شانههایش قرار میدهد.
سهراب دائما از پدرش رستم صحبت میکرد:
پدرم یلِ سربلند و سرفرازیست که اگر اینجا بود تو را شکست میداد
و نشانههایی که مادرش به او داده بود(بازوبند و غیره ) را به خاطر میآورد و واگویه میکرد.
ولی سپس بخاطر زخمی که بر بدن داشت مانند شیر به خودش میپیچید.
در این حین رستم وقتی فهمید که پسرش سهراب همین است که در مقابلش قرار دارد
وجودش انگار نابود شد و در حالتی پر از ناامیدی خودش را چنین سرزنش و مورد عتاب قرار داد:
شیریَلِ غیرتمندم، از دستم رفت و
در اثر این کار، تاب و توانی ندارم و خانهام ویران شده است
در این حین نامآوران و جنگاوران را خطاب قرار داد که سهراب همتایی نداشته و اینک عذابی سخت بر من وارد شده و انگار بدبختی و آوار وجودم را گرفته است.
رستم در آن حالات، به گودرز و گُستَهْم که از یلانِ به نام لشکر بودند گفت:
به چه خاطری و چرا اینچنین تاوانی را پس میدهم؟
با این حال و صحبت و مویههای رستم، تعدادی از نامآوران ماتمزده شدند
و رخ و رویشان سرشار از غم و عصه گردید.
آنها از پگاه و سپیدهدمی تا شبانگاهیِ کامل (یک شبانهروز)
جداگانه جهت تهیهی دارو زخم سهراب عازم شده بودند.
تا دارو بیاورند و روی پهلویِ آن قد رعنایی که چشمانی سیاه و زیبا دارد بگذارند.
در این بین، گاهی برای تهیه دارو، رستم خودش دست به کار میشد و گاهی مردانِ لشکرگاه.
اما انگار خبرهای خوبی در راه نیست (شیونی در راه است) آیا نفس سهراب به آخر رسیده است؟
با تمام تقلا و کوشش صورت گرفته لیکن دارو به سهراب نرسید و در این بیابان خلوت و در بیکسی، سهراب جان به جانآفرین تسلیم کرد.
از یک سو رستم با مصیبت پیشآمده، بسیار اندوهگین شده و از سویی امید خانه و چراغ روشناییاش کشته شده بود.
بر اثر این اتفاق ناگوار، شب و روز جلوی چشمانش تیره و تار گردید.
رستم ناامید و سوگوار نزد ایزد منان دست به دعا برده و اینچنین گفت:
ای اهورامزدا در این اوضاع محزون، تو خودت نگهدار و حامیام باش.
پایان
در مصرع اول بیت نهم، گُستَهم صحیح است ولی برای رعایت وزن شعر پهلهای و اینکه در میان اهالی واژه گُستَهِم مورد استفاده قرار میگیرد، بنابراین ضرورتا گُستَهِم آمده است.
هُو: علامت تأکیدی … تأکید بر چیزی … و معادل آن در فارسی، هان است.
منبع: وبسایت «شعر نو»