یە ساڵان فرەیگە لە ناو قەفەسەیگ تەنیام. گاجارێگ سارۆ دەرم تیەرێد و لیم هۊردەو بوود. ئەڵبەت ساڵێگ دوو سێ جار فرەتر نیەکەیدەمە سەر. زوورم لەی نەورووز وەو نەورووز بەیدەمە وەرئەیوانەگە و وە دەساڵ تەڕێگ شاڵ و قەشاوم دەی. هەر جار ئێ کارە کەی، کەفێدە هۊر رووژێگ ک وە چ بەدبەختی و بێچارەگیێگ بۊە خاوەن ئیمە. هەر جار پەشیمانەوبوود، ئەمانێ دڵێ وە یە خوەش کردێیە، هەر جار دەنگ ئەو تەقەی ئاخرە لە ناو سەرێ ژاوهڵاڵێ پەنا تیەرێدە لای من و ئەسر زایدە چەوێ. لە دنیای خوەی تێدە گوما. یە ساڵان فرەیگە ئەگەر قسەیش نیەکەی ئەمانێ من لە نووڕینێ رەسمەو. ئەویش لەیوا پێ هاتێیە، جار جاریش کەس وە دیارمانەو نییە، نیشێدە قسە کردن وەلما، ئەگەر کەسێگیش گووش بتەکنێ، لیان ک نیەڕەسێدەو. تەنیا هەردوانمان زانیمن چە ئۊشیمن. تا کەسێگ لە شوون ئیمە نەود،
درووێگە بۊشێ لیدان رەسمەو. کەسێگ نییە بۊشێدە پێیان کام ئەوڕەسین؟ ئەو ڕەسینێگ ک – پشت پا داین – لە هۊردانەو چوود و کەفینە شوون ئەو چشتە ک لەیوا ئیمە خسە ئێ رووژا . رووژ نییە ک سارۆ وە چارەی خوەی فکر نەکەی، رووژ نییە، سەر خوەی لە قەی پەتێگ نەۊنێ، رووژ نییە ک وە گولە نەنەیدە ناو کەپووڵ خوەیەو، رووژ نییە نەچوودە دکان و دو جفت – دو جفت کەوش نەسێنێ. رووژ نییە ک مناڵەو نەود وەل مناڵەیا تووپان نەکەی، رووژ نییە……دۊای هەفت ساڵ هێمانێگ ئڕای عادیەو نەبۊە. کیەردێگ تا وە مێشتگ چێسە ناو قوڕگێیا،هەر جار فرەتر مێشتگەگەیشێ لە قوڕگێ چوودەو ناو، هەناسێ بەن بوود و وە دەم پەلەپرتییەو هەلای شێروئاوەگەبەی. لە هۊرمانەیل خوەشێ ک وەل منا بۊ، یەکێگیان رووژێگ بۊ ک لە مەرز چیمنەو ژێر. هەر جار دەرم تیەرێد و مینەی ئەو لفەگەم کەی. ئێ ئێوارانە هەنای لە بان وەرئەیوانەگە وە دەسێیەو بۊم، نیشتە باس کردن وەلما. ئەو بەشێگ لە گیانێ و منیش هاولفەگە…. وەڕاسی ئاخرین جارێگ ک سارۆ تواس لە ئەو دیما بایدەو، فرە تەقەلا کردم نوای بگرم، ئەمانێ چە تێدە وبان دەس من بێ گیان؟! من باس و دەمەتەقەی گشت مینەگان ژنەفتم. یە فرە ساڵ بۊ ک لە مکوڵ بۊن.
فرەیگێیان دەیریەو بۊن و بڕێگێیان هەر زۊ کار و وەزیفەی خوەیان وە سەرەنجام رەسانبۊن. ئەمانێ زوورمێیان لەشوون خوەیان بۊن و ئڕا رووژ تەنگ خوەیان ئەوشارتبۊن. ئەو ئێوارن ئاخرە ک سارۆ چێ ئڕا مەنەلی، نزیکەی نیم سات لە لای مەیدان مینەگە شەکەتی دەرکرد. من فرەیگ لە باس و هەڕەشەی مەیدانەیل مەتوو ژنەفتم.„ئەقرار بوو لە لای خودا، سارۆ نەیلیم دی وە بەرزەک بانان دەربچی. بڕێگ لە ئیمە چێن یا وە کام رەسین یاناکام بۊن. ئەمانێ زوورمان هێمانێ لە بن خاک مایمنە و ساڵ وە ساڵ خوەڵ و خاک فرەترێگ بانمان گرێ. ئیەتا کەی بایس چەوەڕێ بۊمن و ئیوە هەر دەنک دەنک باین؟ کار ئیمە وە ئیوە بەنە، ئاخرەگەی ئیوە هەر تیەین،
ئڕا زۊتر نیەتیەن تا ئیمەیش کەم چەوەنووڕی بکیشیمن؟“ یەکتریان لەو لاوە کردەو جواو: „هاتێ رووێگ بای لە بن خاک بخنکیەیمن و دی وە هەدەف نەڕەسیمن“ ئڕا لەیوا ئۊشی؟ مەگەر هەرچێ لە ئیمە خوەی تەقانیەسەو چە قومیایە یا چە بۊەسە خوەرداش ئیمە؟“ یە فرە جارە وە بێ ئزن ئیمە و خاوەنەیل ئیمە، چوود وە ئەو دیما. مەر هەدەف ئیمە چشتێگ بێجگە ئافاز ئێ وڵاتە نییە؟“ …. لەیوا دەنگەیل فرەیگ لە ناو مەیدانەیل مەتوو هاتە گووشا. هەر جار گیاندارێگ، بەسەزوانێگ وە لایانا رەی بۊ، لە خەو چەن ساڵە هەڵسان و هەلای قاچ قولێیان کردن. فکرەیل دنیا رشیابۊنە ناو سەر سارۆ: „تا کەی من بایس وە دزیە بچم و کەسێگ ک لە تخم باوگم و لە زگ داڵگمە؟ چ دنیای هەوەنتەیگە؟ من تا کەی بایس وە چرچ و لەرزەوە ئێ مەرزە بنمەو پشت سەر. خودا ئڕا بەدکارێ نەسازێ، خوو پاسپوورتیش گرتم ئەمانێ نیەتۊەنم وە پێیەو بچم تا ماڵ خوەیشکم لەی ژێر خەتە. خودا کەی جوودەو ژێر ئێ گەپە؟ ئەوسا کەی ئێ ژێر خەت و ژۊەر خەتە بۊە؟ ئەما ئێرنگە چوە؟؟ م بایس وە هزار خووف و رکیانەو ساڵێگ دوساڵ جارێگ بچم تا ماڵ کەسوکارم؟…“ لێڵە زەوی گرتبۊ، سارۆ وە ئمێد دین ماڵ خوەیشکەوهەڵسا پا. لۊت من نزیک مینێ کرد، گیان رەویا مینا. سارو پای هەڵگەردیاوە، هاتە وەرا و چێیە پشتا، مینێگ ک لافاو لە ئەو دۊای مینەیل جیای ئەوکردبۊ، گیان گرت. سارۆ نەهیشت بایدە لایاو گام گەورایگ هەڵگرت و رەی بۊ. من لە قسەی مین وە گووش بۊم وەت: „ئاخرێ ئێ جاریشە بەختم رەش بۊ. سارۆ تنیش ئڕا خوەد وە بەرزەک بانان دەرچید“ ئیمە هەر دۊرەو کەفتیمن و دەنگ مینیش هەر کزترەو بۊ. هەنای رەسیمنە ژێر خەت هڵایە شامکەران بۊ. سارۆ لەی هر بیڤ و سەرمای زمسانە لە دۊر و نزیک شارمەنەلی تنیشێ دا. سێ چوار ساتێگ لە وەیشت زقم رکیا و دگانێ بان دگان نەگرت. هزار چرچ و لەرز لە گیانێ بۊ. لە وەر خوەیەو وەت: „پووڕێ ئێ جاریشە دەرچم و نەکەفمە دەس شرتە و پۆلیس؟“ ئەو شەوە هەر چون بۊ خوەی رەسانە ماڵ خوەیشکا. وە رووژ لە ماڵ خوەیشک و خوارزایل، لە ترس بەد یکردنێ ئەو دەیشت نەیا. تەنیا شەوانە، وەختێ چەو دان ک کەسێگ نییە، ئڕا تەوالت لە ماڵ دا ئەو دەر. ئێ جارە دەر و دیوار لە لێ زوان واز کرد، لە ناو مسراوەگە لە سای خوەی چرچگیاوە و پای هاتەلایا، چشتێ نەمابۊ وە سەرەو بەی لە ناو کاسەی تەوالتەگە.هەنای نیشتە سەر کاسەگە لە وەر خوەیەو وەت: „پووڕێ کەسێگ راپۆرتم داۊد و شەو بان لە ناو جیەگە کەلەپچەمبکەن؟…. هامە ناو ژێرخانێگ ک دەر تریش نەیرێ وە پێیەو بدەرچم!، ئەگەر بان و بڕشیەنە ئێرە خوو بایس تا ئاخر ئمر لە زندانەیل بەغدا یا بەسرە، چووزانم هاتێ جنووب عراق بوەمەو سەر، ئەڵبەت کام ئەوسەر بردن؟ لەو زندانەیلە داڕزیەم و پۊتار بووم. درسە زندانەگانیان وەل زندانەیل لای ئیمەیا فەرخێگ نەیرن، وەلێ خوو من لە زندان خوەمان بووم لە زوان زندانوانەگان نەڕەسمەو لانکەمێگ لە زوان زندانییەیل تر رەسمەو“ دۊای چەن شەو لە ماڵ خوەیشک و خوارزایل خوداسپاردی کرد. شەو لە سەر مەرز تەقیایمنە مکوڵ(کەمین ) ئێرانییەیلا. ئەو شەوە تا وە شەوەکی هەر سەرباز و نزامی بۊ ک لە هاتوچوو بۊن. هەر بان یاڵ و بن هەر دووڵ و گڵاڵێگ وە دەها سەرباز جەلا داۊن. پەڕدار پەڕ بداتا پەڕێ رزانن، باڵدار باڵ بداتا باڵ رزانن. ئیمە لە بن کوورە ئشکەفتێگ وە ئەو کڕیوە و سەرما سقان سزنەو خوەمان ئەوشارتیمن. وەی ئمێدە ک تا رووژ نەهڵاتێیە ئێ سەربازەیلە بچنەو و مەرز بنەیمنەو پشت سەر. سەربازێگ لە دۊر نزیکان کرد، خشەیگ لەو نزیکەیلە هات. سەرباز نزیکرەو بۊ. هاتە هەفت هەیشت متریمان، تفەنگەی لە زامن دەرهاورد سارۆ رخ سپارد، تواس هەڵسێد و خوەی بەی ئەو دەس. لە وەرخوەیەو وەت: „نە ئێ کارە نیەکەم، تاقەت زندان نەیریم. سوو کی قانێ یانە بکە ک من ئڕا چوە چێمەسەوژێر…. ئەسڵەن قانێ نیەون.“ هەر لە دەمە بۊ ک رەگبارێگ گرت، سارۆ چەوەیل بەسا و دەس نا دەر دەم.بووڵەی ورازێگ لە باڵ خوارێمانەو هەڵسا. عراقیەیلیش لە چرچەی کەو وە خەوەر بۊن لە سەنگەرەیلێیان هاتنەدەر و هاتن وەرەو نزیک تەقە تفنەگەگە. سەرباز ئێرانی جیوەجی خوەی کشانەو و لە مەرز دۊرەو کەفت.عراقییەیل وە نۊرەفکەن دنیا کردنە رووژ نیمەروو. سارۆ لەینووا دەس کردە وڕینەکردن: „دی لە دەس یانەنیەدەرچم….“ سەربازەیل عراقی چێینە بان لەش کەفتێ وەراز و فەرماندەگەیان بزەخەنگێ کرد.شەوەکی خوەر بان دا. سەربازەیل هەر لە شوون خوەیان بۊن. سارۆ جار تر تماشا کرد و زانس ک رێیەگە درسهاتێیە. ئەمانێ دیار بۊ چشتێگ قومیابۊ ک لەیوا شەو تا شەوەکی وریای مەرزەگان کەن. سارۆ دڵنیا بۊ ک وەیرووژ گڕەکەرە دی نیەود کارێگ بکەی، شان ئڕای نا وە زەۊەو و خەفت. پۊکەیگ کەفتبۊدە وەر دەم ئشکەفتەگە. منیش
نیشتمە دەمەتەقە کردن وەگەردێیا: „یە ئڕا ئێ هەمگەی سەرباز و دەرەجەدارەیل لەیوا ژاوهاڵان و خڕ خوەن؟“„ئیمەیش لە ئیوە ب ێخەوەرتریمن. یە فرە وەختە لە ئەزرەت یە بۊم ک لە لەش کەسێگ جوور سارۆ گیربکەم، یا هەڵدڕمەی و لەولایەو دەرچم. ئەمانێ لە لەش ورازێگ گیر کردم ک هیچێگ وە نسیو م نەۊ!….“من هەرچێ وەلێیانا وەتم ئەو هەر باس خوەی کرد. سارۆ تا نیمەروو لە بن ئشکەفت لەوای جنازەی دریژەوبۊد. دۊای نیمەروو لە خەوا هات. سەرما گیانێ داگرتبۊ، وە هەر بەدبەختێگ بۊ نوای پژمەی خوەی گرت کدەنگێ نەڵای. مێز تاو داۊدە لێ و نەوێرس بچوو مێزێگیش بکەی. شەو هات. سەربازەیل هەر لە شوون خوەیان بۊن.
سارۆ تاقەت نەهاورد و دگان نا وەجەرگا و ئیمەیش وە فەرمان ئەو داجمیایمن. مەرز نایمنەو پشت سەر.مەیدان مینێگ لە ژۊەرتر مەرز بۊ هیشتمنە جی. وە یەیهەو چراخ گەیشت ئێرانییەیل کەفتە بانمان. سارۆ لە کوڵەفسکی کردن هەڵسا ئەو پا و هەڵگەردیاوە وەرەو سەر مەرز. وە ناو گڵاڵا بێ لاوەکردن، پەلام سەر مەرز بردیمن. سەربازەیل کردنەی تەقە و دەسڕێژ. سارۆ لە وەیشت ترسا دو پا داشت دوانتر قەرت کرد و گەڵتاف گرتە سەر سیم خاردارێگ ک لە نوای بۊ. زانس نزیکەی سەد مر مەنییە تا خوەی دوبارە بتەقنێدە ئشکەفتەگەیا.هەنای نیشتەو وە بێ ئاگای خوەی دوبارە چێ لە ئاسان. تەقە و وەشاننمان وەرەو ئاسان وەل یەکا بۊ.قول چەپ سارۆ لە ئاسان گیژ خوارد و من و لەش گەرم سارۆیش لە دۊر نزیک مین تر کەفتۊمن.